ธรรมะอีก ๒ หมวดที่จะต้องใช้ควบคู่กับพรหมวิหารธรรม

ธรรมะอีก ๒ หมวดที่จะต้องใช้ควบคู่กับพรหมวิหารธรรม
[183] สังคหวัตถุ 4 (ธรรมเครื่องยึดเหนี่ยว คิดยึดเหนี่ยวจิตใจ และประสานหมู่ชนไว้ในสามัคคี, หลักการสงเคราะห์ – bases of sympathy; acts of doing favors; principles of service; virtues making for group integration and leadership)
1. ทาน (การให้ คือ เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เสียสละ แบ่งปัน ช่วยเหลือกันด้วยสิ่งของตลอดถึงให้ความรู้และแนะนำสั่งสอน – giving generosity; charity)
2. ปิยวาจา หรือ เปยยวัชชะ (วาจาเป็นทีรัก วาจาดูดดื่มน้ำใจ หรือวาจาซาบซึ้งใจ คือกล่าวคำสุภาพไพเราะอ่อนหวานสานสามัคคี ให้เกิดไมตรีและความรักใคร่นับถือ ตลอดถึงคำแสดงประโยชน์ประกอบด้วยเหตุผลหลักฐานจูงใจให้นิยมยอมตาม- kindly speech; convincing speech)
3.อัตถจริยา (การประพฤติประโยชน์ คือขวนขวายช่วยเหลือกิจการ บำเพ็ญสาธารณประโยชน์ ตลอดถึงช่วยแก้ไขปรับปรุงส่งเสริมในทางจริยธรรม – useful conduct; rendering services; life of service; doing good)
4. สมานัตตตา (ความมีตนเสมอ คือ ทำตนเสมอต้นเสมอปลาย ปฏิบัติสม่ำเสมอกันในชนทั้งหลาย และเสมอในสุขทุกข์โดยร่วมรับรู้ร่วมแก้ไข ตลอดถึงวางตนเหมาะแก่ฐานะ ภาวะ บุคคล เหตุการณ์และสิ่งแวดล้อม ถูกต้องตามธรรมในแต่ละกรณี – even and equal treatment; equality consisting in impartiality, participation and behaving oneself properly in all circumstances)
D.III.152.232; A.II.32,248 A.IV. 218,363 ที.ปา.11/140/167;267/244; องฺ.จตุกฺก.21/32/42; 256/335; องฺ.อฏฺฐก.23/114/222; องฺ.นวก.23/209/377.
[190] อคติ 4 (ฐานอันไม่พึงถึง, ทางความประพฤติที่ผิด, ความไม่เที่ยงธรรม, ความลำเอียง- wrong course of behavior; prejudice)
1. ฉันทาคติ (ลำเอียงเพราะชอบ – prejudice caused by love or desire; partiality)
2. โทสาคติ (ลำเอียงเพราะชัง – prejudice caused by hatred or enmity)
3. โมหาคติ (ลำเอียงเพราะหลง, พลาดผิดเพราะเขลา – prejudice caused by delusion or stupidity)
4. ภยาคติ (ลำเอียงเพราะกลัว – prejudice caused by fear)
D.III.182,228; A.II.18 ที.ปา.11/176/196; 246/240; องฺจตกฺก.21/17/23
หนังสือพจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s